Columns

Platvis vangen zonder zeebodem om te woelen

 

Job Schot uit Tholen is visser op de Z201, de ‘Job Senior’, een 24 m lange kotter onder Belgische vlag. Hij vist het grootste deel van het jaar in de zuidelijke Noordzee en het Kanaal op platvis. De zeebodem is daar veel ‘heuvelachtiger’ dan in de meer noordelijke Noordzee; de oneffenheden variëren van vijf tot vijftien meter en bovendien liggen er veel meer grote stenen op de soms rotsachtige bodem.

 

Marelec-trekkrachtmeter

Het traditionele boomkortuig heeft veel bodemcontact, wat ongewenste verstoring van het mariene leven op de zeebodem veroorzaakt. En als het net diep in het zand raakt of als er stenen op de zeebodem liggen, geeft dit grote trekspanningen in schip en tuigage. ‘Gelukkig hebben we dan de Marelec-trekkrachtmeter die direct de motor langzamer laat draaien en de lieren laat vieren’, vertelt Schot.

 

Zwevend sleepnettuig

Schot ging op zoek naar een sleepnettuig dat vlak boven de zeebodem blijft ‘zweven’ zonder de grond te raken. Dat vermindert schokken en te grote belastingen op het tuig, het voorkomt dat de zeebodem wordt ‘omgeploegd’ en het bespaart brandstofkosten. ‘De visserijsector is de laatste decennia innovatief bezig om de ongewenste bijvangsten en bodemimpact te reduceren, want wij beseffen dat deze vangstmethode verboden dreigt te worden. Een minder schadelijke techniek heeft een positieve uitstraling op de hele sector’, aldus Schot.

 

Aqua Planning Gear

Zijn oplossing: de Aqua Planning Gear (APG), een sleepnettuig dat gestroomlijnd is en voorzien van een taps toelopende waterinstroomopening. Daardoor blijft het zo’n vijf centimeter boven de zeebodem zweven. (Dus niet aqua planing; de dubbele n moet de naam meer laten opvallen.) De kunst daarbij is dat het net van 4,5 m breed, 0,5 m hoog en 20 m lang, boven het ‘kussen’ van de druk vanaf de bodem blijft drijven zonder omhoog te gaan. Daarom heeft Schot goed nagedacht over de hydrodynamische vorm van de metalen armen die het net in positie houden. Zo heeft de ‘vispijp’, de buis tussen de twee sloffen van het visnet, de vorm van een vleugel.

 

Pure winst op dieselolie

Een uitgekiende stroomlijning heeft nog een ander groot voordeel. De geringere weerstand levert een brandstofbesparing op. Schot heeft met de trekkrachtmeter vastgesteld dat de APG met drie- tot vierhonderd kg trekkracht minder toekan. Hij becijfert een voordeel van anderhalf à twee kuub dieselolie per week, ‘dat is minimaal duizend euro pure winst’.

 

Octrooi aangevraagd

Volgens Schot voldoet de APG goed. Ook zijn broer, die met een APG-vistuig vist op de Blankenberge 601, is positief over de resultaten. Op een derde ‘Eurokotter’, de Tholen 10, vist men met een APG in combinatie met een ‘pulstuig’ dat stroomstootjes afgeeft waardoor de schol of andere platvis opkrult, om daarna te worden opgeschept door het net. Inmiddels is er voor de Aqua Planning Gear octrooi aangevraagd via een van de octooigemachtigden van EP&C.

 

Diervriendelijk vissen

De conventionele boomkorvisserij, waarbij stalen kettingen (‘wekkers’) over de bodem slepen waardoor de tong, schol, schar, tarbot of griet omhoog zwemmen en in het sleepnet terecht komen, is omstreden vanwege de grote bodemverstoring en veel bijvangst. Om deze nadelige effecten te verminderen heeft Schot een diervriendelijke wijze ontwikkeld waarbij de platvis gestimuleerd wordt om van de bodem los te komen.

 

September 2011 – De Technologiekrant



  Nyske Blokhuis, M.Sc. (Dutch & European Patent Attorney
(associate partner))

EP&C, Postbus 3241, 2280 GE RIJSWIJK, tel (070) 414 54 54, fax (070) 414 54 99, http://www.epc.nl