Grafisch element EP&C header
Grafisch element EP&C header ingeklapt
Grafisch element EP&C header ingeklapt

Your Business First

OCTROOIEN | MODELLEN

OPEN INNOVATIE – een kans of valkuil?

OPEN INNOVATIEOpen innovatie. Een term die vaak langskomt en die aantrekkelijk klinkt; wie wil nou niet putten uit de expertise van vele innovatieve partijen om zo snel baanbrekende technologieën te ontwikkelen? Het past ook in een ideëel beeld van een wereldwijde deeleconomie, waar technologische vooruitgang wordt gedeeld zodat we er allemaal beter van worden. In dat licht zien sommigen bescherming van intellectueel eigendom d.m.v. bijvoorbeeld octrooien als een obstakel, een barrière voor samenwerking. Klopt dat beeld wel? In deze blog gaan we hier dieper op in.

Vele spelers

De waterstofindustrie is er een met vele spelers op diverse vakgebieden als productie, opslag, transport en verbruik. Dit vereist expertise uit verschillende hoeken, over bijvoorbeeld elektrodematerialen, koelinstallaties, pompsystemen en brandstofcelontwerpen. Daarnaast is standaardisatie van bijvoorbeeld vulslangen, opslagvormen en transportdrukken wenselijk. Het ligt daarom voor de hand om samenwerkingen op te zoeken met partijen die samen de benodigde expertise voor de gehele waterstofketen bezitten.

Eerder schreven we in Waterstofmagazine over samenwerkingen in consortia. In een consortium zijn de partners bekend; je kunt elkaar aan de onderhandelingstafel in de ogen kijken en afspraken maken over zaken als de verdeling van kosten en inkomsten uit intellectueel eigendom. Bij open innovatie is het tegenovergestelde het geval; iedereen kan voortbouwen op uw uitvinding. Uw kennis is vrij beschikbaar, iedereen deze toepassen zoals hij of zij wil.

Een nadeel hiervan is dat u niet weet wie met uw uitvinding aan de slag gaat en wat ze daarmee gaan doen. Misschien komt er wel een grote partij langs die uw uitvinding op enorme schaal gaat verwerken in haar producten, voor een prijs waar u niet mee kunt concurreren. Of misschien octrooieert een andere partij een (kleine) doorontwikkeling van uw uitvinding, waardoor u zelf niet meer in die richting kunt ontwikkelen en met lege handen achterblijft. In het laatste geval helpt een octrooi, omdat het u een sterke onderhandelingspositie geeft. In het algemeen gaat het bij doorontwikkelingen van bestaande geoctrooieerde uitvindingen namelijk om afhankelijke octrooien, d.w.z. octrooien waarbij het beschreven product niet geproduceerd kan worden zonder inbreuk te maken op een ander, eerder octrooi. Als u het eerdere octrooi in handen heeft, krijgt u al snel de overhand in eventuele onderhandelingen.

Octrooi is geen obstakel

Een octrooi hoeft geen obstakel te zijn. Als u uw vinding octrooieert, houdt u zelf de regie in handen. U bepaalt wie tegen welke prijs en op welke manier uw uitvinding mag gebruiken. Zo kunt u voorkomen dat een grote partij een monopolie probeert te krijgen door kleinere partijen van de markt te drukken, of uw uitvinding toepast op een manier die niet past bij uw ideële (of bedrijfseconomische) motieven. Het staat u vrij om uw octrooi wel of niet te handhaven; u kunt partijen wiens handelingen u niet aanstaan blokkeren en andere partijen die uw ideeën wel delen toestaan om uw uitvinding te gebruiken. Zo bezien is een octrooi geen barrière voor samenwerking, maar een middel om vruchtbare en eerlijke samenwerking te organiseren.

Een voorbeeld van een partij die dit goed in de gaten heeft, is Amerikaanse autobouwer Tesla. Tesla wil graag bijdragen aan het versnellen van de transitie naar elektrisch rijden en geeft daartoe haar octrooien vrij aan eenieder die ze te goeder trouw wil gebruiken. Hiermee houdt Tesla de mogelijkheid om partijen te blokkeren die haar uitvindingen inzetten op een manier die Tesla niet bevalt. Dit kan alleen omdat Tesla haar uitvindingen heeft geoctrooieerd.

FRAND* licenties

Een andere industrie waar veel verschillende spelers met elk hun eigen expertise een rol spelen en waar standaardisatie van groot belang is, is de telecomindustrie. Het is immers handig als je met een telefoon ook kunt bellen naar telefoons van andere merken, op netwerken van alle providers.

In de telecom wordt vaak gewerkt met FRAND* licenties, waar we in onze eerder genoemde blog over consortia ook over schreven. In dit systeem krijgt iedere samenwerkingspartner octrooi op zijn eigen vinding, maar is hij eraan gehouden om de andere partners een licentie te verschaffen tegen redelijke voorwaarden. Dit zorgt ervoor dat standaardisatie soepeler verloopt, omdat de partners ervanuit kunnen gaan dat ze toegang krijgen tot bijvoorbeeld het vulslangontwerp van de ene partner en het opslagtankontwerp van de andere partner, zodat tankstations gebouwd kunnen worden waar iedere waterstofauto kan tanken.

De mate van samenwerking tussen de partners tijdens de ontwikkeling kan variëren over een breed spectrum, van gezamenlijke onderzoeksprojecten tot individuele ontwikkeling met standaardisatienormen en alles daar tussenin. Hoewel de partners enige autonomie opgeven omdat ze gehouden zijn elkaar redelijke licenties te verschaffen, kunnen ze vooraf afspraken maken over de voorwaarden van dergelijke licenties. Zo kunt u zich ervan verzekeren dat de neuzen dezelfde kant op staan en uw uitvindingen brede toepassing kunnen vinden. Onderaan de streep komt iedereen er zo het beste uit. U ontvangt de licentievergoedingen, uw partners kunnen voortbouwen op uw uitvinding en de maatschappij als geheel profiteert van een efficiënte, gebruiksvriendelijke waterstofketen.

* FRAND staat voor Fair, Reasonable and Non-Discriminatory

Onderwerpen: OCTROOI, ALGEMEEN, INNOVATIE