Alles over unitair octrooi

    Wat houdt het unitair octrooi in?

    Het unitair octrooi is naast het huidige Nederlandse en Europese octrooi een derde mogelijkheid om een uitvinding met een octrooi te beschermen.

    Wat is het verschil tussen een Europees en een unitair octrooi?

    Vier verschillen springen eruit:

    I. Een Europees octrooi kan geregistreerd worden in 38 landen. Dat zijn de lidstaten van de Europese Unie en een aantal overige landen zoals Turkije, Noorwegen en Zwitserland. Het unitair octrooi geldt alleen in de EU-landen die eraan deelnemen. Het unitair octrooi geldt alleen voor een subset van EU-landen.

    II. Een Europees octrooi wordt na een gemeenschappelijke verleningsprocedure in iedere land apart geregistreerd. Een unitair octrooi wordt voor alle deelnemende landen in één keer geregistreerd. Een unitair octrooi vergt bij de verlening daarom minder administratieve rompslomp en minder vertalingen dan een Europees octrooi.

    III. Voor een Europees octrooi moeten jaarlijks de instandhoudingskosten per land worden betaald. Die instandhoudingskosten worden voor een unitair octrooi in één keer jaarlijks voor alle deelnemende landen voldaan.

    IV. Rechtszaken kunnen bij een Europees octrooi per land uitgevochten worden. In geval van een unitair octrooi geeft één rechtszaak bij het nieuw op te richten UPC (Unified Patent Court) een beslissing voor alle deelnemende landen.

    Welke landen doen er mee met het unitair octrooi?

    Wie er meedoen hangt af van het individuele ratificatieproces per EU-land. Deelname is dus een politieke keuze per land.

    De landen die hebben geratificeerd zijn: Oostenrijk, Frankrijk, Zweden, België, Denemarken, Malta, Luxemburg, Portugal, Finland, Bulgarije, Nederland, Italië, Estland, Litouwen, Letland en Verenigd Koninkrijk. Duitsland zal (voorlopig) als laatste land ratificeren. Spanje en Polen doen bij de huidige stand van zaken niet mee.

    Wanneer gaat het in?

    Dat valt lastig te voorspellen. Er loopt een bezwaarprocedure bij het Duitse Bundesverfassungsgericht. Wellicht dat in de herfst van 2018 hierover meer duidelijkheid komt. Als het bezwaar verworpen wordt, zal Duitsland - als laatste land - snel ratificeren. 
    Dan zal het systeem snel ingevoerd worden, wellicht eerste helft 2019. Als de bezwaarprocedure langer duurt, is verder uitstel met enkele jaren waarschijnlijk. Reden daarvoor is de Brexit, die in dat geval waarschijnlijk verdere problemen zal veroorzaken.

    Wat kost een unitair octrooi?

    De kosten vallen uiteen in eenmalige en jaarlijkse kosten. De eenmalige kosten om het unitair octrooi te vestigen zullen liggen in de orde van € 1.500 en ontstaan vooral voor het indienen van een vertaling. Deze kosten zijn beduidend lager dan de totale kosten van registratie per land voor een Europees octrooi. Let op: de eenmalige kosten zijn kosten die gemaakt worden nadat het octrooi verleend is en de kosten voor de indiening en verlening al gemaakt zijn.

    De jaarlijkse kosten heeft het Europees Octrooibureau (EPO) vastgesteld op de som van de jaartaksen van de vier landen waarin de huidige Europese octrooien het vaakst geregistreerd worden: Duitsland, Frankrijk, Groot-Brittannië en Nederland. De jaartaks begint op 35 euro voor het tweede jaar en loopt op tot € 4.855 voor het twintigste jaar. In totaal betaalt u € 35.555,- voor 20 jaar, waarvan € 4.685,- voor de eerste tien jaar. U kunt hier meer lezen over de exacte opbouw van de jaartaksen.

    Wat is het Unified Patent Court?

    Het Unified Patent Court (UPC) is een nieuw Europees octrooirechtbanksysteem dat gaat over het unitair octrooi en over Europese octrooien indien de octrooihouder kiest voor het UPC. Deze gespecialiseerde rechtbanken behandelen uitsluitend octrooizaken. De rechters werken in een internationale samenstelling, met voor iedere zaak ten minste drie rechters uit ten minste twee verschillende landen. Dit nieuwe rechtssysteem kent één beroepsmogelijkheid.

    Waar wordt het UPC gevestigd?

    Het UPC krijgt lokale vestigingen in de meeste deelnemende landen, zoals ook Nederland (Den Haag). In een aantal gevallen zullen kleinere landen gaan samenwerken in regionale vestigingen. Er is ook een ‘centrale’ vestiging (een soort veegkamer) met locaties in Parijs, Londen en München. Het Hof van Beroep komt in Luxemburg.

    Wat kost een rechtszaak bij het UPC?

    Momenteel kost een rechtszaak in Nederland tussen € 30.000 en € 300.000. Omdat voor een Europees octrooi in ieder land een aparte rechtszaak moet worden gevoerd, kan een pan-Europese zaak al snel enkele miljoenen kosten. Een rechtszaak bij het UPC zal naar verwachting tussen € 50.000 en € 600.000 kosten. Maar als het om een complexe zaak met grote belangen gaat, dan kunnen de kosten ook bij het UPC oplopen tot enkele miljoenen.

    Wat is de voertaal bij het UPC?

    De basisregel is dat de lokale vestigingen hun eigen landstaal hanteren of een officiële taal van het EPO (Engels, Frans of Duits) kiezen. Naar verwachting zullen de meeste lokale vestigingen, inclusief Nederland, Engels als officiële voertaal selecteren. Partijen kunnen onderling overeenkomen om één van de drie EPO-talen te kiezen. Bij de centrale vestiging van het UPC zal de taal van het octrooi worden gevoerd (EN,FR, DU). De verwachting is dat het systeem in de praktijk voor ongeveer zeventig procent Engelstalig zal worden.

    Kan ik voor het unitair octrooi nog steeds met mijn Nederlands en Europees octrooigemachtigde en advocaat werken?

    Jazeker. Onze octrooigemachtigden beschikken bij uitstek over de expertise om te adviseren over de complexe materie van het unitair octrooi. De gemachtigden van EP&C zijn allemaal behalve Nederlands ook Europees octrooigemachtigde. Zij zijn uitstekend op de hoogte van de ins en outs van het nieuwe systeem. EP&C publiceert met grote regelmaat over het unitair octrooi, onder meer in de vorm van een white paper en op diverse kennisportals zoals Gate2IP. Ook verzorgt EP&C workshops over het unitair octrooi.

    Wat zijn de voordelen van het nieuwe octrooisysteem voor mij als ondernemer?

    Een geografisch grotere bescherming van uw technologie tegen lagere kosten. Eenvoudigere administratie, dus minder rompslomp. U krijgt de mogelijkheid om een hardere tik uit te delen aan inbreukplegers. Omdat het nieuwe systeem een derde octrooi-optie biedt, heeft u meer keuzemogelijkheden.

    Wat zijn de nadelen en risico’s van het nieuwe octrooiststeem voor mij als ondernemer?

    Het systeem is toch nog relatief duur, zeker als u een Europees octrooi toch maar in een beperkt aantal landen zou registreren. U loopt het risico om in één rechtszaak uw octrooi overal te verliezen. Bovendien kunt u als inbreukpleger gedaagd worden voor een lokale vestiging van het UPC in een ver land, waar u nauwelijks actief bent. Verder kunt u de instandhoudingskosten niet in de hand houden door het aantal landen waar u bescherming geniet geleidelijk te verminderen.

    Wat moet ik doen met mijn bestaande Europese octrooien? Omzetten naar een unitair octrooi?

    Omzetten is niet mogelijk. U kunt het unitair effect alleen verkrijgen voor octrooien die verleend worden nadat het nieuwe systeem in werking is getreden. U kunt (en moet) wel voor uw huidige Europese octrooien de keuze maken om eventuele rechtszaken bij het UPC te voeren.

    Spanje, Polen en enkele andere EU-landen doen niet mee aan het unitair octrooi. Hoe zit het voor die landen?

    Voor EU-landen die niet deelnemen geldt het huidige Europese octrooi. Dat kan dus als aanvulling worden gebruikt op een unitair octrooi. Dat geldt uiteraard ook voor niet-EU-landen zoals Noorwegen, Turkije en Zwitserland.

    Kan ik voor octrooirechtszaken nog steeds bij de nationale rechtbank terecht?

    Voor rechtszaken over een unitair octrooi moet u bij het UPC zijn. Als het gaat om een Europees octrooi kunt u middels een opt-out aangeven dat u bij de nationale rechtbank wilt procederen, mocht dat nodig zijn. Deze mogelijkheid bestaat voor octrooien die binnen zeven jaar na inwerkingtreding van het nieuwe systeem verleend worden, en geldt dan voor de levensduur van dat octrooi. Uiteraard blijft de nationale rechtbank bevoegd voor rechtszaken over een nationaal octrooi.

    Moet ik nu al iets doen ter voorbereiding op de komst van het unitair octrooi en het UPC, of kan ik nog even afwachten?

    Het unitair octrooi wordt vanwege de Brexit op korte termijn nog niet verwacht, dus er is nog tijd om keuzes te maken. Toch zijn er wel een aantal zaken waarover u alvast uw gedachten kunt laten gaan, eventueel in overleg met uw octrooigemachtigde of advocaat. Zo kunt u nadenken over de keuze van het rechtbanksysteem voor het geval er inbreukzaken gaan spelen. En als u nu al octrooiaanvragen hebt lopen voor vindingen waarvoor u een unitair effect wilt, dan kunt u de verlening eventueel vertragen. 

    Het unitair octrooi zal meer bescherming bieden voor minder geld. U kunt daarom nu al overwegen om meer octrooiaanvragen in te dienen, want tegen de tijd dat deze verleend worden kan het unitair octrooi er zijn. Verder kan het verstandig zijn om nu al uw lopende licentiecontracten door te nemen op compliance met het unitair octrooi en het UPC.

    Wilt u weten wat de actuele status is over het unitair octrooi? Bekijk dan het Dossier unitair octrooi en UPC.