Alles over unitair octrooi

Wat is het unitair octrooi?

Het unitair octrooi is een toekomstige nieuwe rechtsvorm die het mogelijk maakt om met één patent bescherming te krijgen binnen de EU en dat patent met één rechtszaak te handhaven. 

Het is naast het huidige Nederlandse en Europese octrooi een derde mogelijkheid om een uitvinding met een octrooi te beschermen.

Wat is het verschil tussen een Europees en een unitair octrooi?

Vier verschillen springen eruit:

I. Een Europees octrooi kan geregistreerd worden in 38 landen. Dat zijn de lidstaten van de Europese Unie en een aantal overige landen zoals Turkije, Noorwegen en Zwitserland. Het unitair octrooi geldt alleen in de EU-landen die eraan deelnemen. EU landen die in eerste instantie niet deelnemen kunnen er voor kiezen om later alsnog aan te sluiten.

II. Een Europees octrooi wordt na een gemeenschappelijke verleningsprocedure in iedere land apart geregistreerd. Een unitair octrooi wordt voor alle deelnemende landen in één keer geregistreerd. Een unitair octrooi vergt bij de verlening daarom minder administratieve rompslomp en minder vertalingen dan een Europees octrooi.

III. Voor een Europees octrooi moeten jaarlijks de instandhoudingskosten per land worden betaald. Die instandhoudingskosten worden voor een unitair octrooi in één keer jaarlijks voor alle deelnemende landen voldaan.

IV. Rechtszaken kunnen bij een Europees octrooi per land uitgevochten worden. In geval van een unitair octrooi geeft één rechtszaak bij het nieuw op te richten UPC (Unified Patent Court) een beslissing voor alle deelnemende landen.

Welke landen doen er mee met het unitair octrooi?

Wie er meedoen hangt af van het individuele ratificatieproces per EU-land. Deelname is dus een politieke keuze per land.

De volgende landen hebben het unitair octrooi reeds geratificeerd:

  1. Oostenrijk
  2. Frankrijk
  3. Zweden
  4. België
  5. Denemarken
  6. Malta
  7. Luxemburg
  8. Portugal
  9. Finland
  10. Bulgarije
  11. Nederland
  12. Italië
  13. Estland
  14. Litouwen
  15. Letland
  16. Verenigd Koninkrijk (ingetrokken i.v.m. Brexit)

Duitsland zal (voorlopig) als laatste land ratificeren. Spanje en Polen doen bij de huidige stand van zaken niet mee.

Wanneer is de Invoering van Unitair octrooi?

Dat valt lastig te voorspellen. Er loopt een bezwaarprocedure bij het Duitse Bundesverfassungsgericht. Als het bezwaar verworpen wordt, zal Duitsland - als laatste land - snel ratificeren. Als de bezwaarprocedure lang duurt, is verder uitstel met enkele jaren waarschijnlijk. Reden daarvoor is de Brexit, die in dat geval waarschijnlijk verdere problemen zal veroorzaken.

Wat zijn de Kosten van unitair octrooi?

De kosten van unitair octrooi vallen uiteen in eenmalige en jaarlijkse kosten. De eenmalige kosten om het unitair octrooi te vestigen zullen liggen in de orde van € 1.500 en ontstaan vooral voor het indienen van een vertaling. Deze kosten zijn beduidend lager dan de totale kosten van registratie per land voor een Europees octrooi. Let op: de eenmalige kosten zijn kosten die gemaakt worden nadat het octrooi verleend is en de kosten voor de indiening en verlening al gemaakt zijn.

De jaarlijkse kosten heeft het Europees Octrooibureau (EPO) vastgesteld op de som van de jaartaksen van de vier landen waarin de huidige Europese octrooien het vaakst geregistreerd worden: Duitsland, Frankrijk, Groot-Brittannië en Nederland. De jaartaks begint op 35 euro voor het tweede jaar en loopt op tot € 4.855 voor het twintigste jaar. In totaal betaalt u € 35.555,- voor 20 jaar, waarvan € 4.685,- voor de eerste tien jaar. U kunt hier meer lezen over de exacte opbouw van de jaartaksen.

Wat is het Unified Patent Court?

Het Unified Patent Court (UPC) is een nieuw Europees octrooirechtbanksysteem dat gaat over het unitair octrooi en over Europese octrooien indien de octrooihouder kiest voor het UPC. Deze gespecialiseerde rechtbanken behandelen uitsluitend octrooizaken. De rechters werken in een internationale samenstelling, met voor iedere zaak ten minste drie rechters uit ten minste twee verschillende landen. Dit nieuwe rechtssysteem kent één beroepsmogelijkheid.

Waar wordt het UPC gevestigd?

Het UPC krijgt lokale vestigingen in de meeste deelnemende landen, zoals ook Nederland (Den Haag). In een aantal gevallen zullen kleinere landen gaan samenwerken in regionale vestigingen. Er is ook een ‘centrale’ vestiging (een soort veegkamer) met locaties in Parijs, Londen en München. Het Hof van Beroep komt in Luxemburg.

Wat kost een rechtszaak bij het UPC?

Momenteel kost een rechtszaak in Nederland tussen € 30.000 en € 300.000. Omdat voor een Europees octrooi in ieder land een aparte rechtszaak moet worden gevoerd, kan een pan-Europese zaak al snel enkele miljoenen kosten. Een rechtszaak bij het UPC zal naar verwachting tussen € 50.000 en € 600.000 kosten. Maar als het om een complexe zaak met grote belangen gaat, dan kunnen de kosten ook bij het UPC oplopen tot enkele miljoenen.

Wat is de voertaal bij het UPC?

De basisregel is dat de lokale vestigingen hun eigen landstaal hanteren of een officiële taal van het EPO (Engels, Frans of Duits) kiezen. Naar verwachting zullen de meeste lokale vestigingen, inclusief Nederland, Engels als officiële voertaal selecteren. Partijen kunnen onderling overeenkomen om één van de drie EPO-talen te kiezen. Bij de centrale vestiging van het UPC zal de taal van het octrooi worden gevoerd (EN,FR, DU). De verwachting is dat het systeem in de praktijk voor ongeveer zeventig procent Engelstalig zal worden.

Kan ik voor unitair octrooi met mijn Nederlands en Europees octrooigemachtigde en advocaat werken?

Jazeker. Onze octrooigemachtigden beschikken bij uitstek over de expertise om te adviseren over de complexe materie van het unitair octrooi. De gemachtigden van EP&C zijn allemaal behalve Nederlands ook Europees octrooigemachtigde. Zij zijn uitstekend op de hoogte van de ins en outs van het nieuwe systeem. EP&C publiceert met grote regelmaat over het unitair octrooi, onder meer in de vorm van een white paper en op diverse kennisportals zoals Gate2IP. Ook verzorgt EP&C workshops over het unitair octrooi.

Wat zijn de voordelen van het nieuwe octrooisysteem?

Een geografisch grotere bescherming van uw technologie tegen lagere kosten. Eenvoudigere administratie, dus minder rompslomp. U krijgt de mogelijkheid om een hardere tik uit te delen aan inbreukplegers. Omdat het nieuwe systeem een derde octrooi-optie biedt, heeft u meer keuzemogelijkheden. Lees ook het blog van Walter Hart over de voordelen van het unitair octrooi. 

Wat zijn de nadelen en risico’s van het nieuwe octrooiststeem?

Het systeem is toch nog relatief duur, zeker als u een Europees octrooi toch maar in een beperkt aantal landen zou registreren. U loopt het risico om in één rechtszaak uw octrooi overal te verliezen. Bovendien kunt u als inbreukpleger gedaagd worden voor een lokale vestiging van het UPC in een ver land, waar u nauwelijks actief bent. Verder kunt u de instandhoudingskosten niet in de hand houden door het aantal landen waar u bescherming geniet geleidelijk te verminderen.

Kan je bestaande Europese octrooien Omzetten naar een unitair octrooi?

Omzetten is niet mogelijk. U kunt het unitair effect alleen verkrijgen voor octrooien die verleend worden nadat het nieuwe systeem in werking is getreden. U kunt (en moet) wel voor uw huidige Europese octrooien de keuze maken om eventuele rechtszaken bij het UPC te voeren.

Hoe zit het met landen die niet meedoen?

Voor EU-landen die niet deelnemen, zoals Spanje, Polen en enkele andere EU-landen, geldt het huidige Europese octrooi. Dat kan dus als aanvulling worden gebruikt op een unitair octrooi. Dat geldt uiteraard ook voor niet-EU-landen zoals Noorwegen, Turkije en Zwitserland.

Kan ik voor octrooirechtszaken nog steeds bij de nationale rechtbank terecht?

Voor rechtszaken over een unitair octrooi moet u bij het UPC zijn. Als het gaat om een Europees octrooi kunt u middels een opt-out aangeven dat u bij de nationale rechtbank wilt procederen, mocht dat nodig zijn. Deze mogelijkheid bestaat voor octrooien die binnen zeven jaar na inwerkingtreding van het nieuwe systeem verleend worden, en geldt dan voor de levensduur van dat octrooi. Uiteraard blijft de nationale rechtbank bevoegd voor rechtszaken over een nationaal octrooi.

Moet ik mij voorbereiden op de komst van het unitair octrooi en het UPC?

Het unitair octrooi wordt vanwege de Brexit op korte termijn nog niet verwacht, dus er is nog tijd om keuzes te maken. Toch zijn er wel een aantal zaken waarover u alvast uw gedachten kunt laten gaan, eventueel in overleg met uw octrooigemachtigde of advocaat. Zo kunt u nadenken over de keuze van het rechtbanksysteem voor het geval er inbreukzaken gaan spelen. En als u nu al octrooiaanvragen hebt lopen voor vindingen waarvoor u een unitair effect wilt, dan kunt u de verlening eventueel vertragen. 

Het unitair octrooi zal meer bescherming bieden voor minder geld. U kunt daarom nu al overwegen om meer octrooiaanvragen in te dienen, want tegen de tijd dat deze verleend worden kan het unitair octrooi er zijn. Verder kan het verstandig zijn om nu al uw lopende licentiecontracten door te nemen op compliance met het unitair octrooi en het UPC.

ONTWIKKELINGEN UNITAIR OCTROOI EN UPC

Dossier unitair octrooiHieronder hebben wij alle ontwikkelingen over het nieuw in te voeren octrooi en de Unitary Patent Court voor u op een rij gezet.

Een tijdslijn die terug gaat tot 2011 en vooruit kijkt naar het moment van invoering.

Heeft u vragen over het unitair octrooi? Wij helpen u graag.

Ontwikkelingen 2021

Verwacht in 2021
In verband met de Brexit wordt er een alternatieve locatie gekozen voor de Londense zetel van het UPC. Milaan behoort tot de mogelijkheden.

07-01-2021
Na de goedkeuring door de Duitse Senaat op 18 december 2020 zijn er toch weer bezwaren ingediend bij het Bundesverfassungsgericht. Lees verder >>

Ontwikkelingen 2020

18-12-2020
Op 18 december 2020 heeft de Duitse Senaat unaniem het nieuwe systeem voor het unitair octrooi en het Unified Patent Court (UPC) goedgekeurd. Voor ratificatie door Duitsland is nu alleen nog een handtekening van de Duitse president nodig. Lees verder >>

26-11-2020
Na de uitspraak van het Bundesverfassungsgericht (BVG) van 20 maart 2020 heeft de Duitse Bundestag opnieuw gestemd over de ratificatie-wet voor de ratificatie van het UPC-verdrag. De wet is met de vereiste 2/3 meerderheid aangenomen. Alhoewel er in Duitsland nogmaals gestemd moet worden, is het wel een stapje richting ratificatie in Duitsland. Lees verder >>

20-07-2020
Als direct gevolg van de Brexit, trekt de Britse regering haar deelname aan het UPC officieel in. Een verwachtte stap, maar welke gevolgen heeft het voor het vervolg van het project. Het is wachten op officiële reacties van het EPO en de deelnemende staten.

20-03-2020
Het Bundesverfassungsgericht (BVG), het Duitse grondwettelijke hof, verklaart het UPC en het unitair octrooi nietig omdat de Bundestag niet met het vereiste quorum van 2/3 van het aantal zetels in de Bundestag voor heeft gestemd. Lees verder >>

28-02-2020
De Britse regering heeft aangekondigd dat Groot-Brittannië niet mee zal doen met het UPC. Hierdoor lijkt een verdere vertraging van de invoering onvermijdelijk. 

10-01-2020
Nu definitief duidelijk is hoe het Verenigd Koninkrijk zich de komende jaren verhoudt tot de EU, hebben de directeur van het European Patent Office en het Prepatory Committee for the Unified Patent Court (UPC) de wens uitgesproken om vaart te maken met de invoering van het unitair octrooi. Wat hen betreft wordt het unitair octrooi eind 2020 ingevoerd. Lees verder >> 

Ontwikkelingen 2018

26-04-2018
Een verrassend ontwikkeling: het Verenigd Koninkrijk ratificeert, ondanks een naderende Brexit, het verdrag. Daarmee is alleen Duitsland nog nodig om het verdrag van kracht te laten gaan. Daar wordt nog gewacht op een uitspraak van het Bundesverfassungsgericht.

11-01-2018
Ook het parlement in Letland laat weten achter het verdrag te staan en graag vanaf de aanvang van het unitair octrooi en UPC deel te nemen.

Ontwikkelingen 2017

24-08-2017
Snel na Estland is het Litouwen dat het unitiar octrooi en UPC ratificeert. Daarmee komt de teller op 14 landen te staan.

01-08-2017
Als dertiende land ratificeert Estland het verdrag. 

27-06-2017
Het unitair octrooi en UPC lopen wederom vertraging op. In het Verenigd Koninkrijk gooit de Brexit roet in het eten. In Duitsland moet eerst het Bundesverfassungsgericht (de Duitse Hoge Raad) een uitspraak doen of het verdrag in strijd is met de Duitse grondwet. Lees verder >>

10-02-2017
Italië dat eerst niet voornemens was om deel te nemen aan het unitair octrooi en UPC heeft als twaalfde land het verdrag geratificeerd.

16-01-2017:
De Prepatory Committee for the Unified Patent Court (UPC), het comité dat zich bezighoudt met de voorbereidende werkzaamheden, heeft een nieuwe planning afgegeven voor de start van het unitair octrooi en het UPC. Zij gaan voor een start in december 2017. Lees verder >>

Ontwikkelingen 2016

28-11-2016:
Met betrekking tot het unitair octrooi en het Unified Patent Court (UPC) doet zich een verrassende nieuwe ontwikkeling voor. De regering van Groot-Brittannië heeft ondanks de uitkomst van het Brexit-referendum besloten om het UPC-verdrag zonder verdere vertraging te ratificeren. Lees verder >>

14-9-2016:
Nederland ratificeert het unitair octrooi. Maar dit zorgt er niet voor dat de er een einde komt aan de grote onzekerheid omtrent het unitair octrooi dat ontstaan is door de Brexit. Het verdrag lijkt voorlopig in de ijskast geplaatst.

24-6-2016:
De uitkomst van het Brexit referendum is een forse streep door de rekening. Wat de gevolgen voor het unitair octrooi en het UPC zijn moet nog blijken, maar goed zal het niet zijn. Lees verder >>

16-6-2016:
En weer is het unitair octrooi een stapje dichterbij. De Tweede Kamer stemt in met het UPC Agreement. Op korte termijn wordt het voorstel ook in de Eerste Kamer besproken.

14-4-2016:
De in het unitair octrooi gespecialiseerd octrooigemachtigde Walter Hart beantwoordt alvast de drie meest gestelde vragen over dit nieuwe octrooi. Lees verder >>

03-6-2016:
Ook Bulgarije keurt het verdrag officieel goed. Het is het tiende land dat besluit te ratificeren.

19-1-2016:
Finland is het negende land dat het verdrag ratificeert. Naast Duitsland en Groot-Brittanië zijn er nu nog 2 landen nodig.

18-1-2016:
Met een verwachte aanlooptijd van minder dan een jaar is het zaak voor ondernemers om zich voor te bereiden op het unitair octrooi. EP&C brengt daartoe een nieuwe update van de White Paper Unitair octrooi en UPC uit. Lees verder >>

Ontwikkelingen 2015

17-11-2015:
De 26 deelnemende landen hebben overeenstemming bereikt over de verdeling van de inkomsten uit het unitair octrooi. Hiermee is weer een belangrijke horde genomen op weg naar invoering.

19-10-2015:
De 18de draft rules of procedure voor het UPC zijn aangenomen. Onder voorbehoud van eventuele wijzigingen van de griffierechten zullen deze regels de definitieve rules of procedure vormen bij opening van de UPC rechtbank.

1-10-2015:
Een protocol voor de inwerkingtreding van de UPC overeenkomst is ondertekend. Hierin wordt een aantal praktische zaken geregeld voor de inwerkingtreding, zoals de werving van rechters. Daarnaast wordt een zogenaamde ‘sunrise period’ gecreëerd. Deze is belangrijk omdat er dan geruime tijd voor de inwerkingtreding een opt-out geregistreerd kan worden.

Het preparatory committee heeft aangekondigd dat het nieuwe systeem hoogstwaarschijnlijk begin 2017 in werking treedt.

28-8-2015:
Portugal is het achtste land dat het unitair octrooi ratificeert

16-7-2015:
De Nederlandse ministerraad besluit tot oprichting van een eigen divisie van de unitaire octrooirechtbank. Daarnaast gaat zij akkoord met de invoering van wijzigingen in de Rijksoctrooiwet ten behoeve van het unitair octrooi.

10-7-2015:
Italië maakt bekend dat ze zich alsnog wil aansluiten bij unitair octrooi. Het besluit van Italië wordt positief ontvangen in de octrooiwereld. Lees verder >>

26-6-2015:
Het Europees Octrooibureau (EPO) heeft de jaartaksen voor het unitair octrooi definitief vastgesteld. Uit de hoogte van de bedragen blijkt dat dit nieuwe octrooi financieel een interessante optie voor veel Nederlandse bedrijven kan zijn. Lees verder >>

22-5-2015:
Luxemburg ratificeert het unitair octrooi en is het zevende land dat dit doet.

5-5-2015:
Met het verwerpen van de bezwaren van EU-lidstaat Spanje neemt het Hof van Justitie van de Europese Unie de laatste hobbel weg voor invoering van het unitair octrooi. Lees verder >>

16-4-2015:
EP&C blikt vooruit op de uitspraak over het bezwaar van Spanje van het Hof van Justitie van de Europese Unie dat op 5 mei plaats vindt. Lees verder >>

10-3-2015:
Het in te voeren unitair octrooi lijkt kostentechnisch een interessante optie voor veel Nederlandse bedrijven. Dit blijkt uit de uitgelekte voorstellen voor de jaartaksen voor dit nieuwe octrooi. Lees verder >>

Ontwikkelingen 2014

9-12-2014:
Malta ratificeert onverwacht als zesde land het unitair octrooi.

18-11-2014:
De invoering van het unitair octrooi lijkt weer een stap dichterbij. Dit nu het bezwaar van Spanje tegen dit nieuwe octrooi volgens advocaat-generaal Yves Bot moet worden afgewezen. Lees verder >>

20-6-2014:
Als vijfde land ratificeert Denemarken het unitair octrooi.

6-6-2014:
Eén dag later is België het vierde land dat het unitair octrooi ratificeert.

5-6-2014:
Het derde land dat het unitair octrooi ratificeert is Zweden.

14-3-2014:
Frankrijk ratificeert als tweede het unitair octrooi.

Ontwikkelingen 2013 en eerder

6-8-2013:
Als eerste ratificeert Oostenrijk het unitair octrooi

16-4-2013:
Hof van Justitie van de Europese Unie wijst het bezwaar van Italië en Spanje af.

1-1-2013:
Advocaat-generaal Yves Bot adviseert het Hof van Justitie van de Europese Unie om het bezwaar van Italië en Spanje af te wijzen.

28-6-2012:
Europese Raad besluit dat het UPC zich zal vestigen in Parijs met nevenvestigingen in München en Londen.

30-5-2011:
Italië en Spanje tekenen voor de eerste keer bezwaar aan tegen het unitair octrooi, met voornaamste reden het gebruik van Frans, Engels en Duits als officiële talen.

10-3-2011:
25 Europese lidstaten, zonder Italië en Spanje, besluiten tot oprichting van een unitair octrooi.