patent aanvragen: in 7 stappen van idee naar octrooi

Iedereen kent wel mooie anekdotes als het gaat om uitvindingen en octrooien. Vaak zijn het succesverhalen over een slimmigheid die de bedenker ervan roem en rijkdom bracht. Of over de keerzijde ervan. Over uitvinders die zich de kaas van het brood liet eten zodat de concurrent snel zijn zakken kon vullen.

Met een octrooi voorkomt u dat uw in de tweede categorie uitvinders valt. Met een patent of octrooi verkrijgen uitvinders als beloning voor hun innovatie het exclusieve alleenrecht op hun uitvinding gedurende 20 jaar. In ruil voor dat exclusieve recht moet de uitvinder zijn innovatie wel openbaar maken. Het delen van kennis zorgt er voor dat we als samenleving slimmer worden. Zo draagt het octrooisysteem er aan bij dat technologische ontwikkelingen elkaar steeds sneller opvolgen en dat u en niet uw concurrent de vruchten plukt van uw innovatie.

Naast het exclusieve recht gedurende 20 jaar biedt het aanvragen van een patent nog veel andere voordelen. Deze hebben we keurig voor u op een rij gezet in ons E-Book ‘De meerwaarde van een octrooi’.

Maar……U heeft besloten dat uw uitvinding het verdient om beschermd te worden. U wilt een octrooi aanvragen. U weet al dat het proces van idee naar een Nederlands octrooi een vrij lange weg is die nu eenmaal niet met zevenmijlslaarzen te nemen is.

Deze pagina ‘Patent Aanvragen’ brengt in kaart hoe de weg naar een Nederlands octrooi voor uw uitvinding eruit kan zien, wat de valkuilen zijn en welk budget nodig is. Zodat u nu al bent voorbereid op wat u te wachten staat bij het aanvragen van een octrooi.

New Call-to-action

in 7 stappen van idee naar octrooi

Doorgaans doorloopt u het proces van idee naar patent samen met een octrooigemachtigde, die u begeleidt gedurende het traject. Maar uiteindelijk zijn uw beslissingen doorslaggevend bij het aanvragen van een octrooi. Zodat u over ongeveer anderhalf jaar het best passende patent voor uw innovatie in handen heeft.

Patent aanvragen in 7 stappen

  1. Sta nog één keer stil bij uw keuze voor een octrooi
  2. Stel een patentaanvraag op
  3. Dien uw patentaanvraag in
  4. Na ongeveer 9 maanden ontvangt u een nieuwheidsrapport
  5. Schat samen met uw octrooigemachtigde uw kansen in
  6. Ongeveer achttien maanden na indiening van de aanvraag wordt uw octrooi gepubliceerd
  7. Als uw patent verleend is, kunt u er de vruchten van gaan plukken

STAP 1: Bezint eer u begint

De eerste stap op weg naar een patent aanvragen voor uw uitvinding is nog één keer pas op de plaats maken. Een octrooi aanvragen vergt behoorlijk wat tijd, energie en geld. Daarom is het raadzaam om nog een keer stil te staan bij uw keuze voor een octrooi.

Is een octrooi aanvragen de beste optie?

Wellicht zijn er andere vormen van bescherming die beter passen bij uw bedrijfsstrategie? Zo kan bijvoorbeeld het geheimhouden van uw innovatie een beter alternatief zijn.

3D Printer

Is een patent aanvragen haalbaar?

Om voor een octrooi in aanmerking te komen, moet uw uitvinding aan een aantal criteria voldoen: nieuwheid, inventiviteit en industriële toepasbaarheid. In het E-Book: Eisen voor een octrooi leest u hier meer over.

Om er achter te komen of uw innovatie aan de eisen voldoet, kan een octrooigemachtigde een search uitvoeren. Op basis van dit onderzoek beslist u of het aanvragen van een patent voor uw innovatie een haalbare kaart is.

New Call-to-action

KOSTEN VOOR EEN PATENT

Weeg tot slot nog één keer de kosten en de baten af. De kosten voor het aanvragen van een Nederlands octrooi kunnen erg verschillen. Ze zijn bijvoorbeeld erg afhankelijk van de complexiteit van uw innovatie en het aantal al bestaande octrooien in uw vakgebied. Gemiddeld liggen de kosten ergens tussen de € 6.000,- en € 8.000,-. Neem in uw overwegingen ook mee dat na het verkrijgen van het patent u jaarlijks instandhoudingstaksen moet voldoen om uw octrooi in leven te houden.

Uiteraard kan een octrooi ook geld opleveren. Door het exclusieve verkooprecht te verkrijgen, bent u de enige partij die het product in de schappen mag leggen. Maar, er zijn meer manieren om geld te verdienen aan een octrooi. Denk bijvoorbeeld aan de opbrengsten door het uitgeven van licenties.

TIP: Lees voor meer informatie ons E-Book De meerwaarde van een octrooi.

Geheimhouding

Het is van belang de uitvinding te allen tijde geheim te houden, in ieder geval tot de octrooiaanvraag is ingediend. Als de uitvinding niet geheim is gehouden, is deze niet meer nieuw. Want alles wat op het moment van het octrooi aanvragen openbaar toegankelijk is, hoort bij de stand van de techniek. Ook na indiening is het soms verstandig de uitvinding nog geheim te houden. Overleg altijd met een octrooigemachtigde voordat u de uitvinding openbaar maakt.

STAP 2: Opstellen van een octrooiaanvraag conform de regels

Patent aanvraagAan de octrooiaanvraag worden voorwaarden gesteld. Dit zijn ‘duidelijkheid’ en “nawerkbaarheid’.

Duidelijkheid

Een belangrijk criterium voor een goede octrooiaanvraag is duidelijkheid. De aanvraag moet exact beschrijven wat er wordt beschermd. Vage termen als ‘het product bestaat voor bijna 100% uit materiaal x’ houden geen stand als het onverhoopt tot een rechtszaak komt. De tegenpartij maakt daar 100% gehakt van. Zelfs concerns als Bayer gaan hier nog wel eens de mist mee in.

Nawerkbaarheid

Een minstens zo belangrijke eis aan een goede patentaanvraag is nawerkbaarheid. Dit betekent dat de uitvinding zo omschreven moet zijn, dat een vakman de vinding kan reproduceren. Dit heeft te maken met het doel van het octrooisysteem.

De kunst van een goede octrooiaanvraag is om voldoende informatie te noteren om te voldoen aan de eis van nawerkbaarheid, maar net niet alle details prijs te geven. Dan maak je de concurrent niet onnodig wijzer dan die al is.

De uiteindelijke octrooiaanvraag

De octrooiaanvraag is een juridisch document met een verplichte opbouw. Geen lichte kost. Onze brochure Leeswijzer voor uw octrooiaanvraag helpt bij het lezen van de aanvraag aan de hand van een voorbeeld. Belangrijke onderdelen zijn de presentatie van uw uitvinding, de stand van de techniek, de figuurbeschrijving en de definitie van uw uitvinding in de conclusies. Vooral dit laatste onderdeel vraagt aandacht, bij voorkeur in overleg met uw octrooigemachtigde.

New Call-to-action

Wat is een octrooi?

Een octrooi of patent is een afspraak met de samenleving om innovatie te stimuleren. Uitvinders krijgen als beloning voor hun innovatie gedurende maximaal twintig jaar het alleenrecht om hun vinding te vermarkten. In ruil daarvoor moeten ze hun innovatie wel openbaar maken, zodat de kennis beschikbaar is voor iedereen.

STAP 3: Indienen van de patentaanvraag

Na het opstellen van de octrooiaanvraag volgt de indiening ervan bij de octrooiverlenende instantie in Nederland, het Octrooicentrum Nederland (OCNL).

Indiening

De octrooigemachtigde verzorgt de feitelijke indiening. Hiervoor moet een indieningsfee worden betaald. Tegelijk wordt een verzoek voor een nieuwheidsonderzoek ingediend. Dat kan naar keuze een nationaal of een internationaal onderzoek zijn. Het OCNL voert het nationale onderzoek uit, de European Patent Office (EPO) voert het internationale onderzoek uit. In de basis zijn de onderzoeken gelijk, alhoewel het onderzoek door het EPO duurder is. Het onderzoek uitgevoerd door het EPO geeft echter meer inzicht in de sterkte van uw octrooiaanvraag. Wilt u in de toekomst ook een patent aanvragen buiten Nederland? Dan is een internationaal onderzoek meestal een betere keuze.

Beoordeling

Na indiening van uw patentaanvraag gaat het OCNL deze beoordelen op vorm. Na ongeveer twee maanden ontvangt de indiener bericht of er vormgebreken zijn geconstateerd. De eisen vindt u hier. Als uw aanvraag is ingediend door een gerenommeerd octrooibureau, dan worden er zelden vormgebreken geconstateerd.

STAP 4:Beoordeling octrooieerbaarheid: nieuwheidsrapport

U ontvangt na ongeveer negen maanden na het indienen van uw patentaanvraag uw nieuwheidsrapport van het OCNL of EPO. Dit rapport beschrijft hoe de examiner op basis van literatuuronderzoek uw kansen op een octrooi inschat als het gaat om nieuwheid, inventiviteit en industriële toepasbaarheid van uw uitvinding. Onze brochure Leeswijzer voor uw nieuwheidsrapport helpt u bij het lezen van dit document.

Een negatief oordeel is overigens niet per definitie een probleem. Vaak heeft de octrooigemachtigde ervoor gekozen om de claims ruim op te stellen. Dit om een zo breed mogelijke bescherming te verkrijgen. De octrooiaanvraag is in deze fase nog aan te passen. De claims die niet nieuw of inventief zijn, kunnen nog worden gewijzigd.

New call-to-action

STAP 5:Octrooiaanvraag: Go or No Go

WeegschaalDit is een belangrijk moment in de procedure van het patent aanvragen. Op basis van uw nieuwheidsrapport schat u samen met uw octrooigemachtigde uw kansen in op het verkrijgen van een waardevol octrooi. U bepaalt samen wat de vervolgstap is. Er zijn drie opties:

1. De octrooiaanvraag doorzetten

Het nieuwheidsrapport heeft geen informatie opgeleverd die vraagt om aanpassing van de octrooiaanvraag. U hoeft geen actie te ondernemen; de verleningsprocedure loopt vanzelf door en uw octrooi wordt binnenkort verleend.

2. De octrooiaanvraag aanpassen

Het nieuwheidsrapport is niet louter positief. Maar met een aantal aanpassingen in de tekst kunt u deze bezwaren ondervangen.

U kunt de claims van de octrooiaanvraag aanpassen. Maar, houd er wel rekening mee dat deze wijzigingen in sommige gevallen de latere datum van de aanpassing krijgen. Lees hier meer over in onze White Paper De wereld binnen handbereik met prioriteitsrecht. Omdat we bijna een jaar verder zijn, kan de stand van de techniek inmiddels gewijzigd zijn. Uw octrooigemachtigde kan de haken en ogen toelichten.

3. De octrooiaanvraag intrekken

Tot slot is het op dit moment mogelijk de octrooiaanvraag in te trekken. Dat kan bijvoorbeeld als uit het nieuwheidsrapport blijkt dat de octrooiaanvraag geen kans van slagen heeft. Of dat de gewenste bescherming toch niet kan worden verkregen. Intrekken kan dan slim zijn. Hierdoor wordt de octrooiaanvraag niet openbaar gemaakt. Zo maakt u uw concurrentie niet wijzer dan nodig.

Indieningstrategie

Het aanvragen van een Nederlands patent is vaak onderdeel van een indieningstrategie die verder rijkt dan de Nederlandse grenzen. Heeft u internationale ambities en wilt u een patent aanvragen in het buitenland? Dan is het zaak dat u – vóór het aflopen van het prioriteitsjaar (12 maanden na uw eerste indiening) – de vervolgroute uitzet. Overleg hierover met uw octrooigemachtigde.

STAP 6:Verlening en publicatie van uw patent

octrooipolitieOngeveer achttien maanden na indiening van de aanvraag wordt uw octrooi gepubliceerd en ingeschreven in het Nederlands Octrooiregister. Vanaf dat moment heeft u een octrooi op naam en is uw octrooi openbaar in te zien. Twee maanden later ontvangt u uw octrooi oorkonde, het daadwerkelijke papieren certificaat.

Inbreuk

Vanaf het moment dat het octrooi verleend is, kunt u optreden tegen partijen die hier inbreuk op maken. Als een andere partij inbreuk maakt terwijl de verleningsprocedure nog niet is afgerond, kunt u aangeven dat u een octrooiaanvraag heeft ingediend. En dat u er werk van maakt zodra het octrooi is verleend. In beide gevallen is het raadzaam te overleggen met uw octrooigemachtigde, zodat u inbreukplegers op de juiste manier aanpakt.

Geen octrooipolitie

Nederland heeft geen octrooipolitie. Met andere woorden, er zijn geen instanties die controleren of er inbreuk wordt gemaakt op uw octrooi. Het is dus aan uzelf om dit in de gaten te houden en om uw octrooi actief te gebruiken. Lees voor tips de Blog ‘De octrooipolitie is mijn beste vriend, toch?’.

TIP: benut alle oren en ogen van uw organisatie om mogelijk inbreuk op te sporen!

STAP 7:Instandhouding

Als uw patent verleend is, kunt u er de vruchten van gaan plukken. Om dit de volle twintig jaar te kunnen blijven doen, moet u instandhoudingstaks betalen. Dit is een jaarlijks bedrag dat gedurende de looptijd steeds hoger wordt. Als u niet betaalt, verloopt uw octrooi en kan iedereen uw uitvinding vrijelijk namaken.

ROI van een patent

Monopolie

Het bedrag van de instandhoudingstaks loopt jaarlijks op als stimulans om octrooien die niet meer worden gebruikt te laten vervallen. Een octrooi verleent een monopolie, terwijl onze economie juist gebaseerd is op vrije marktwerking. In essentie zijn monopolies dus ongewenst. Door een steeds hogere belasting te vragen, zorgt de overheid ervoor dat aanvragers hun monopolie alleen in stand houden als dat rendabel is voor de octrooihouder.

TIP: evalueer elk jaar of het instandhouden van uw octrooi nog steeds bijdraagt aan uw ondernemingsplan